(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

అరణ్యపర్వ - అధ్యాయ 269

॥ శ్రీః ॥
3.269. అధ్యాయః 269
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Topics
ద్రౌపద్యా స్వాభిలాషిణో జయద్రథస్య గర్హణం ॥ 1 ॥ తథా బలాత్స్వవస్త్రాంతకర్షిణస్తస్యాక్షేపాదధఃపాతనపూర్వకం స్వయమేవ తద్రథారోహణం ॥ 2 ॥
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Text

వైశంపాయన ఉవాచ। 3-269-0x(2663)(26210)
సరోషరాగోపహతేన వల్గునా
సరాగనేత్రేణ నతోన్నతభ్రువా।
ముఖేన విస్ఫూర్య సువీరరాష్ట్రపం
తతోఽబ్రవీత్తం ద్రుపదాత్మజా పునః ॥ 3-269-1(26211)
యశస్వినస్తీక్ష్ణవిషాన్మహారథా-
నభిబ్రువన్మూఢ న లజ్జసే కథం।
మహేంద్రకల్పాన్నిరతాన్స్వకర్మసు
స్తితాన్సమూహేష్వపి యక్షరక్షసాం ॥ 3-269-2(26212)
న కించిదార్యాః ప్రవదంతి పాపం
వనేచరంవా గృహమేధినం వా।
తపస్వినం సంపరిపూర్ణవిద్యం
భజంతి చైవం సునరాః సువీర ॥ 3-269-3(26213)
అహం తు మన్యే తవ నాస్తి కశ్చి-
దేతాదృశే క్షత్రియసంనివేశే।
యస్త్వద్య పాతాలముఖే పతంతం
పాణౌ గృహీత్వా ప్రతిసంహరేత ॥ 3-269-4(26214)
నాగం ప్రమిన్నం గిరికూటకల్ప-
ముపత్యకాం హైమవతీం చరంతం।
దండీవ యూథాదపసేధసి త్వం
యో జేతుమాశంససి ధర్మరాజం ॥ 3-269-5(26215)
బాల్యాత్ప్రసుప్తస్య మహాబలస్య
సింహస్ పక్ష్మాణి ముఖాల్లునాసి।
పదా సమాహత్య పలాయమానః
క్రుద్ధం యదా ద్రక్ష్యసి భీమసేనం ॥ 3-269-6(26216)
మహాబలం ఘోరతరం ప్రవృద్ధం
జాతం హరిం పర్వతకందరేషు।
ప్రసుప్తముగ్రం ప్రపదేన హంసి
యః క్రుద్ధమాయోత్స్యసి జిష్ణుముగ్రం ॥ 3-269-7(26217)
కృష్ణోరగౌ తీక్ష్ణముఖౌ ద్విజిహ్వౌ
మత్తః పదా క్రామసి పుచ్ఛదేశే।
యః పాండవాభ్యాం పురుషోత్తమాభ్యాం
జఘన్యజాభ్యాం ప్రయుయుత్ససే త్వం ॥ 3-269-8(26218)
యథా చ వేణుః కదలీ నలో వా
ఫలంత్యభావాయ న భూతయేఽఽత్మనః।
తథైవ మాం తైః పరిరక్ష్యమాణా-
మాదాస్యసే కర్కటకీవ గర్భం ॥ 3-269-9(26219)
జయద్రథ ఉవాచ। 3-269-10x(2664)
జానామి కృష్ణే విదితం మమైత-
ద్యథావిధాస్తే నరదేవపుత్రాః।
న త్వేవమేతేన విభీషణేన
శక్యా వయం త్రాసయితుం త్వయాఽద్య ॥ 3-269-10(26220)
వయం పునః సప్తదశేషు కృష్ణే
కులేషు సర్వేఽనవమేషు జాతాః।
షడ్భ్యో గుణేభ్యోఽభ్యధికా విహీనా
న్మన్యామహే ద్రౌపదీ పాండుపుత్రాన్ ॥ 3-269-11(26221)
సా క్షిప్రమాతిష్ఠ గజం రథం వా
న వాక్యమాత్రేణ వయం హి శక్యాః।
ఆశంస వా త్వం కృపణం వదంతీ
సౌవీరరాజస్య పునః ప్రసాదం ॥ 3-269-12(26222)
ద్రౌపద్యువాచ। 3-269-13x(2665)
మహాబలా కింత్విహ దుర్బలేవ
సౌవీరరాజస్య మతాఽహమస్మి।
నాహం ప్రమాథాదిహ సంప్రతీతా
సౌవీరరాజం కృపణం వదేయం ॥ 3-269-13(26223)
యస్యా హి కృష్ణౌ పదవీం చరేతాం
సమాస్థితావేకరథే సమేతౌ।
ఇంద్రోఽపితాం నాపహరేత్కథంచి-
న్మనుష్యమాత్రః కృపణః కుతోఽన్యః ॥ 3-269-14(26224)
యథా వికీటీ పరవీరఘాతీ
నిఘ్నన్రథస్థో ద్విషతాం మనాంసి।
మదంతరే త్వద్ధ్వజినీం ప్రవేష్టా
వక్షం దహన్నగ్నిరివోష్ణగేషు ॥ 3-269-15(26225)
జనార్దనః సాంధకవృష్ణివీరో
మహేష్వాసాః కేకయాశ్చాపి సర్వే।
ఏతే హి సర్వే మమ రాజపుత్రాః
ప్రహృష్టరూపాః పదవీం చరేయుః ॥ 3-269-16(26226)
మౌర్వీవిసృష్టాః స్తనయిత్నుఘోషా
గాండీవముక్తాస్త్వతివేగవంతః।
హస్తం సమాహత్య ధనంజయస్య
భీమాః శబ్దం ఘోరతరం నదనతి ॥ 3-269-17(26227)
గాండీవముక్తాంశ్చ మహాశరౌఘాన్
పతంగసంఘానివ శీఘ్రవేగాన్।
యదా ద్రష్టాస్యర్జునం వీర్యశాలినం
తదా స్వబుద్ధిం ప్రతినిందితాసి ॥ 3-269-18(26228)
సశంఖఘోషః సతలత్రఘోషో
గాండీవధన్వా ముహురుద్వహంశ్చ।
యదా శరానర్పయితా తవోరసి
తదా మనస్తే కిమివాభవిష్యత్ ॥ 3-269-19(26229)
గదాహస్తం భీమమభిద్రవంతం
మాద్రీపుత్రౌ సంపతంతౌ దిశశ్చ।
అమర్షజం క్రోధవిషం వమంతౌ
దృష్ట్వా చిరం తాపముపైష్యసేఽధమ ॥ 3-269-20(26230)
యథా వాఽహం నాతిచరే కథంచి-
త్పతీన్మహార్హాన్మనసాఽపిజాతు।
తేనాద్య సత్యేన వశీకృతంత్వాం
ద్రష్టాస్మి పార్థైః పరికృష్యమాణం ॥ 3-269-21(26231)
న సంభ్రమం గంతుమహం హి శక్ష్యే
త్వయా నృశంసేన వికృష్యమాణా।
సమాగతాఽహం హి కురుప్రవీరైః
పునర్వనం కాంయకమాగతాఽస్మి ॥ 3-269-22(26232)
వైశంపాయన ఉవాచ। 3-269-23x(2666)
`ఇత్యేవముక్తస్తు స సింధునాథ-
స్తాం ద్రౌపదీమాహవిశాలనేత్రాం।
ఆరుహ్యతామాశు రథం మదీయం
మా త్వాం వలాద్దౌపదికర్షయేహం' ॥ 3-269-23(26233)
సా తాననుప్రేక్ష్య విశాలనేత్రా
జిఘృక్షమాణానవభర్త్సయంతీ।
ప్రోవాచ మా మా స్పృశతేతి భీతా
ధౌంయం ప్రచుక్రోశ పురోహితం సా ॥ 3-269-24(26234)
జగ్రాహ తాముత్తరవస్త్రదేశే
జయద్రథస్తం సమవాక్షిపత్సా।
తయా సమాక్షిప్తతనుః స పాపః
పపాత శాఖీవ నికృత్తమూలః ॥ 3-269-25(26235)
ప్రగృహ్యమాణా తు మహాజవేన
ముహుర్వినిఃశ్వస్య చ రాజపుత్రీ।
సా మృష్యమాణా రథమారురోహ
ధౌంయస్య పాదావభివాద్య కృష్ణా ॥ 3-269-26(26236)
ధౌంయ ఉవాచ। 3-269-27x(2667)
నేయం శక్యా త్వయా నేతుమవిజిత్య మహారథాన్।
ధర్మం క్షత్రస్ పౌరాణమవేక్షస్వ జయద్రథ ॥ 3-269-27(26237)
క్షుద్రం కృత్వాఫలంపాపం త్వం ప్రాప్స్యసి న సంశయః।
ఆసాద్య పాండవాన్వీరాంధర్మరాజపురోగమాన్ ॥ 3-269-28(26238)
వైశంపాయన ఉవాచ। 3-269-29x(2668)
ఇత్యుక్తవాహ్రియమాణాం తాం రాజపుత్రీం యశస్వినీం।
అన్వగచ్ఛత్తదా ధౌంయః పదాతిగణమధ్యగః ॥ 3-269-29(26239)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అరణ్యపర్వణి ద్రౌపదీహరణపర్వణి ఏకోనసప్తత్యధికద్విశతతమోఽధ్యాయః ॥ 269 ॥

Mahabharata - Vana Parva - Chapter Footnotes
3-269-1 రోషేణ రాగో రక్తిమా తేన సహితం సరోషరాగం తదుపహతం చ ంలానం చ తేన। వల్గునా సుందరేణ।
నతే స్వభావత ఉన్నతే క్రోధేన భ్రువౌ యస్యాస్తథా। విస్ఫూర్య ఫూత్కారం కృత్వా। సరోషవాచోపహితేనేతి ధ. పాఠః ॥
3-269-2 అభి అభిక్రంయ బ్రువన్। స్థితానచలాన్। యక్షాదిభిరప్యజేయానిత్యర్థః ॥
3-269-3 భషంతి హైవం సునరాః సువీరేతి ఝ. పాఠః ॥
3-269-4 క్షత్రియసంనివేశే నృపసమాజే। పాతాలముఖే మహాగృర్తే। ప్రతిసంహరేత్ ప్రతిషేధేత ॥
3-269-5 ఉపత్యకామద్రిసమీపభూమిం। దండీ దణఅడమాత్రాయుధో యూథాత్సమూహాదపసేధసి అపకర్షసి ॥
3-269-6 బాల్యాత్ మౌఢ్యాత్ పక్ష్మాణి ముఖోపరిస్థకేశాన్। పదా సమాహత్య లునాసి ఛినస్తి ॥
3-269-9 వేణ్వాదయః ఫలితా ఏవ నశ్యంతి। కర్కటీ చ పరిణతగర్భా నశ్యతీతి లోకప్రసిద్ధం ॥
3-269-10 విభీషణేన భయప్రదర్శనేన ॥
3-269-11 సప్తదశ అష్టౌ కర్మాణి నవశక్త్యాదయశ్చ నిత్యం సంతి యేషు తాని సప్తదశాని. నిత్యయోగే మత్వర్థీయోర్శఆద్యచ్। అనవమేషు అనీచేషు। షంగుణాః శౌర్యతేజోధృతిదాక్షిణ్యదానైశ్వర్యాణి ॥
3-269-12 శక్యాః నివారితుమితి శేషః। పునరితి పాండవాపరాజయానంతరం।
త్వం మత్ప్రసాదం ఆశంస ప్రార్థయ ॥
3-269-13 ప్రమాథాత నిగ్రహాత్। ప్రతీతా ప్రఖ్యాతా।
సభాయాం వస్త్రరాశిప్రదానేన భగవదనుగ్రహీతత్వాత్।
మహాబలాః కింత్విహ దుర్బలా వా సౌవీరరాజస్య సుతాహమస్మి। సాహం ప్రమాదాదిహ సంప్రభీతేతి ధ. పాఠః ॥
3-269-14 కృష్ణౌ వాసుదేవారజునౌ ॥
3-269-15 మదంతరే మన్నిమిత్తం।
ప్రవేష్టా ప్రకర్షేణ వేష్టయిష్యతి। ఉష్ణగేషు నిదాధేషు ॥
3-269-17 గాండీవముక్తాః శరాఇతి శేషః ॥
3-269-19 అభవిష్యత్ భవిష్యతీత్యర్థే వ్యత్యయేన లృఙ్ ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.